Peter-G's Tube Pages

Dit project is voor een groot deel een doorstart van het minder succesvolle project met de 813 buizen. Ik had een vliegende start omdat bijna alles wat boven de chassisplaat aanwezig was hergebruikt kon worden voor deze nieuwe 211 versterker. Ik had al enige jaren een paar Goliath 211 monoblokken staan, dus het was het wel de bedoeling dat er een uitdaging in het project zou zitten..... in die zin, dat het iets totaal anders moest worden dan alle voorgaande projecten... zowel in opbouw als in technische zin. In overleg met TriodeDick (die zelf druk in de weer is met interstages in zijn projecten), heb ik besloten te gaan voor een 211 versterker die tot een Watt of 18 in klasse A1 speelt en daarboven vloeiend overgaat in klasse A2.

Misschien behoeft dit enige uitleg: Klasse A1 betreft een setup waarbij een fixed bias wordt toegepast en waarbij de rustspanning van de grid negatief wordt gemaakt (een virtuele nul zeg maar).  Bij signaalvoltage boven de 0 Volt  komt de versterker aan het eind van zijn kunnen. Dank zijn de condensator wordt erg vervelend gedrag begrensd. Omdat de ingang bij positief uitsturen heel laagohmig wordt, krijg je automatisch een laagaf filtering. Hierdoor blijft een harde clip, zoals bij solid state, uit en het blijft allemaal lekker soft gaan als de grens overschreden wordt. Klasse A2 is een setup waarin de de grid een positief signaal aangeleverd krijgt (dus boven de fysieke nul) waardoor er stroom gaat lopen over de grid. De interstage zorgt ervoor dat de overgang van A1 naar A2 vloeiend verloopt. Desondanks heeft het wel consequenties voor het signaal..... want het mooie gaat wel van de sinussen af. Echter: voor flinke uithalen die in het positieve gebied eindigen is het een mooie oplossing, daar waar een koppelcondensator de toppen van de sinussen gewoon zou hebben afgevlakt. 

Bij het bouwen van deze nieuwe versterker is dus een schone taak weggelegd voor de interstage, waar je wel een negatieve spanning op kunt aanleggen en die zonder problemen stroom levert als daarom gevraagd wordt bij positieve uitsturing.

Al met al een heel avontuur, waarbij nog maar moet blijken of deze versterkers beter presteren (kwalitatief en niet eens zo zeer qua vermogen) dan mijn "oude" Goliaths.  Dat wordt best een opgave want er mankeert niet zoveel aan mijn Goliaths. Sterker nog.... als ik het niet zo leuk zou vinden om versterkers te bouwen, had ik nog jaren met veel plezier naar deze fijne muziekdozen geluisterd.

Uitgangstrafo's

De uitgangstrafo is eigenlijk het component waar het allemaal om draait in een buizenversterker. Wil Blaauw heeft zich veel moeite getroost om een fantastische uitgangstrafo te maken. De kenners zullen weten dat er maar weinig 10K UGT's zijn die nog een beetje presteren en helemaal als het gaat om wattages boven de 100Watt v.w.b. de primaire spoel. De nieuwe trafo is eigenlijk een soort 'Multi Purpose' trafo geworden, maar met die benaming doe ik hem ruim te kort. Het is een dubbele C-kern trafo geworden van ruim 150 mm hoog die zowel ingezet kan worden voor een Single Ended Triode als voor een Ultra Lineaire Pentode.  Anders dan anders is de secundaire winding voorzien van één 6 Ohm tap. Dus geen 'gezeur' meer met vrijhangende windingen bij een keuze voor de 4 of 8 Ohm tap. Tevens is ala Tango, een CFB-winding  opgenomen in deze trafo om de dempingsfactor te verhogen..

En om maar eens een paar specificaties op een rijtje te zetten:

Deze trafo kan fluitend de 65Watt dissipatie van de 211 buis in klasse-A bedienen en doet een goede 8Hz - 31Khz bij -3dB ! Maar hij is evengoed inzetbaar voor bijvoorbeeld de 813 buis in SE UL setup. Kom daar maar eens om bij andere 10K trafo's voor dat geld. Wil Blaauw heeft met deze trafo iets neergezet waar nog veel zelfbouwers in vele projecten van kunnen genieten.

De trafo zoals je die hier links en boven ziet, heeft wel het e.e.a. achter de rug. De kernen zitten normaal ingeklemd tussen 2 ramen die met een haakse hoek naar buiten staan. Omdat de trafo's anders niet in de (met zweet en tranen gemaakte) trafobehuizing zouden passen, heb ik aan beide zijden de hoeken er af moeten zagen. Als het er dus een beetje vreemd uitziet, dan is dat volledig aan mij te danken. Ik kreeg al vragen of ik wel zeker wist dat het geen EI-kern trafo's waren.....

De hardware

Zoals je misschien nog weet, was de 813 versterker op een 70mm hoog aluminium chassis gebouwd, met daarin een sub-chassis om alle componenten te kunnen monteren zodat de bouten niet zichtbaar waren aan de buitenkant. Voor deze versterker moest er een 100mm hoog chassis komen, omdat er voldoende ruimte moest zijn voor de interstagetrafo's. Ik heb stad en land afgezocht naar aluminium kokerprofielen voor de zijkanten en uiteindelijk heb ik die gevonden in een metaalhandel in Rotterdam. De koker is 100*18 mm en een wanddikte van 3mm en is per strekkende meter te krijgen. Het schijnen profielen te zijn die veel in badkamers worden toegepast. Dus met 2 strekkende meter kokerprofiel naar huis gereden, waarna vriend Hans ze onder zijn hoede heeft genomen voor het betere zaag-, boor- en freeswerk. De front- en achterpanelen zijn ook weer van zijn hand en die zien er weer professioneel goed uit. Op het gebied van metaalbewerking is hij een echte alleskunner.

Hier zie je de voor en zijpanelen van het chassis. Alle montageplaatsen zijn voorgeboord en voorzien van schroefdraad. Het tappen van het schroefdraad is mijn enige toegevoegde waarde op dit gebied. De panelen zijn gepolijst en gespoten bij een plaatselijke meubelspuiterij.

Rechts zie je dan het afgemonteerde chassis. De uitsparingen aan de bovenkant zijn bedoeld om ruimte te geven aan de bouten en moeren van de verschillende trafokappen.

De opbouw begint hier met de montage van chokes, voedingscondensatoren en gloeivoeding. Het begint al ergens op te lijken.

Hier is de oplossing die ik bedacht heb om het hoofd te bieden aan het iedere keer weer optredende ruimteprobleem. Het is een sub-chassis met daarop de C2 condensator combinatie van de voeding van beide trappen. Daarnaast staat de interstage en aan de voorzijde is de pcb gemonteerd voor de NRS (Fixed Bias)

Deze module wordt hangend bevestigd en met de moeren van de uitgangstrafo vastgezet. Gezien de grootte van de uitgangstrafo heb ik daarvoor M6 bouten en moeren gebruikt, wat de montage van deze module wel eenvoudig en degelijk maakt.

De versterker

Als je minimalist bent, kom je goed weg met deze versterker. Welgeteld 4 weerstanden en één kathode condensator voor de 6H30 is zo'n beetje alles wat nodig is om te spelen. Als je geen grid stoppers denkt nodig te hebben, kun je zelfs met 2 weerstanden klaar zijn.  De gebruikelijke mu-stage is komen te vervallen en daarvoor in de plaats is de interstage gekomen. Op de voedingscomponenten na, bevat de hele versterker zowat alleen maar draad, een 6H30 triode als voortrap en een 211 buis als eindtrap.

Het schema van de versterker kun je Hier vinden.

Je kunt hier goed zien dat het voornamelijk om bedraden gaat. Okay, voor de diverse voedingen zijn wel componenten nodig, maar voor de rest is het draad, draad en nog meer draad. Het meeste hangt hier nog los, maar je kunt wel een aardig idee krijgen wat het moet worden.

De voeding

De voeding is in grote lijnen identiek aan die van de voormalige 813 versterker. Het zijn dezelfde trafo's gebleven, alleen de gloeispanning die ik in de 813 gebruikt heb voor de gloeispanning van de D3a buis, is hier komen te vervallen. Is hier nog iets bijzonders te melden? Jazeker. In een later stadium worden de JJ's vervangen door mooie Nippon Chemicon condensatoren en wel de 680uF/400V 105C KMM snap-in types. Mijn zelf gemaakte gloeivoedingen staan ook op de nominatie om te worden veravngen door Tentlabs voedingen. 

Het schema van de voeding kun je Hier vinden.

Het muzikale duo

De iGoliath en de Goliath gebroederlijk naast elkaar. Hoewel ze veel gemeen hebben, verschillen ze ook als echte broers.... een eigen karakter, verschillende smaak van kleding en een eigen stem.

Om de verschillen in een paar woorden te duiden: er is meer controle in mid-laag en laag. Zang klinkt daardoor eng echt en het laag heeft veel meer punch. Qua detaillering doet hij verder niets onder voor de oorspronkelijke Goliath, waar wel bij opgemerkt moet worden dat de klank van de oorspronkelijke Goliath (in mijn geval) meer helder is, wat waarschijnlijk het gevolg is van het gebruik van zilver in de bedrading en de secundaire wikkeling van de uitgangstrafo.  De zangstemmen hebben veel meer autoriteit dan de oorspronkelijke Goliaths en het laag is veel strakker. Dit positieve resultaat is natuurlijk te danken aan de formidable uitgangstrafo's die niet alleen een uitstekend frequentiebereik hebben, maar ook nog eens voorzien zijn van feedback windingen die de dempingsfactor van de versterkers verhogen. Tel daarbij ook nog eens de zegeningen van de interstage op  en je krijgt een fantastische set versterkers !!!

Het "wat", "onder welke omstandigheden" en "de mate waarin", zal pas bepaald kunnen worden als ze uitvoerig aan de tand zijn gevoeld op de testbank.

Tweaks en aanpassingen

Deze komen binnenkort uitvoerig aan bod !!

Op het programma staat:

In super e-cap uitvoeren van de kathode ontkoppeling (2x 100uF/16V Blackgate non-polar), het vervangen van de 500uF/500V JJ condensatoren door  680uF/400V 105C Nippon Chemicon KMM types, het vervangen van de Sovtek 6H30p-EB door de fameuze Reflektor 6H30p-DR buizen en Last but Not Least: het plaatsen van de Tentabs DHT fillament voedingen.

Een woord van dank.... 

Een woord van dank is op zijn plaats voor de onderstaande personen, zonder wie dit project niet zulke fantastische versterkers opgeleverd zou hebben......

TriodeDick, voor je nooit aflatende geduld, adviezen en ondersteuning... Wil Blaauw, voor je tijd en moeite die je hebt gestoken in het maken van deze prachtige uitgangstrafo's !! Hans, voor al de tijd en moeite die je in het maken en behandelen van het "ijzerwerk" hebt gestoken !!